Bootervaringen in Split

Begin met de oude stad, die binnen het paleis van Diocletianus is gegroeid: een complex dat rond het jaar 295 werd begonnen als pensioenverblijf van de keizer, sinds 1979 op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat en nog steeds bewoond is. Een klassieke route, zoals het toeristenbureau van Split voorstelt, begint op de Riva (de boulevard), volgt de noordmuur en de Gouden Poort, steekt het Peristilium over met de kathedraal van Sint-Domnius, daalt af in de kelders van het paleis en eindigt bij de Pazar-markt en het plein Pjaca. Is er nog tijd, loop dan de heuvel Marjan op of wandel naar het strand Bačvice.

De stad is in een of twee dagen te voet te verkennen, en de heuvel Marjan, met zijn paden en kapelletjes, vraagt nog een dag. Vanaf zee zijn de gebruikelijke uitstapjes die naar de eilanden van Midden-Dalmatië, de Blauwe Grot en Trogir. Onze speedboottochten vanuit Split worden uitgevoerd door een onafhankelijke organisator en door ons verkocht; ze hebben nog geen data in de verkoop, en elke tochtpagina toont „Binnenkort” tot de organisator de kalender opent. Bekijk onze pagina met boottochten vanuit Split of de tocht Blauwe Grot & 5 eilanden per speedboat.

Met een dag zie je de essentie van de oude stad; het toeristenbureau biedt ook een driedaags programma, met een hele dag voor Marjan en de musea. Ons advies: twee of drie dagen voor de stad, plus een dag voor de eilanden of Trogir.

De luchthaven van Split ligt in Kaštela, bijna 20 km van de stad, en volgens Wikipedia verbindt lijn 37 van Promet Split het met Trogir en de busterminal Sukoišan, op zo’n 1 km van het historische centrum; bevestig de dienstregeling bij de vervoerder. De haven van Split verwerkt jaarlijks miljoenen passagiers en Jadrolinija, de Kroatische veerdienst, verbindt de stad met eilanden als Brač, Hvar, Vis en Šolta; op Hvar is Stari Grad de belangrijkste aankomsthaven. De veerdiensten veranderen per seizoen, bekijk dus de website van de rederij. Kroatië gebruikt sinds 1 januari 2023 de euro.

Split heeft een mediterraan klimaat met hete zomers: het gemiddelde maximum in juli ligt rond 31 °C en het gemiddelde minimum in januari rond 6 °C, bij zo’n 800 mm regen per jaar. De zee loopt van circa 12 °C in januari tot circa 23,6 °C in augustus. Om te zwemmen is de zomer de veilige keuze; mei, juni en september bieden vaak een goede balans tussen temperatuur en drukte. In de winter kun je de bora, de koude noordenwind, voelen, en bij harde wind vervallen speedbootvertrekken.

De Blauwe Grot (Modra špilja) ligt aan de oostkust van het kleine eiland Biševo, zo’n 5 km ten zuidwesten van Vis, en is alleen per boot te bezoeken. Ze lijkt blauw wanneer zonlicht door een opening onder water binnenvalt en terugkaatst op de witte bodem; volgens Wikipedia gebeurt dat vooral in de zomer tussen 10 en 13 uur bij kalme zee, en lijken voorwerpen in het water zilverkleurig. Kroatische toerismebronnen geven aan dat ze alleen bij mooi weer te bezoeken is, omdat zelfs een lichte deining door zuidenwind de ingang blokkeert. Een tocht naar de grot is dus nooit gegarandeerd en een plan B is verstandig.

Het eiland Hvar is zo’n 68 km lang en de stad Hvar is het belangrijkste toeristische centrum, met Venetiaans erfgoed (Venetië regeerde tot 1797 over het eiland), het fort Fortica boven de stad, een groot plein dat uitkomt op zee en een theater uit 1612 dat geldt als een van de oudste bewaard gebleven theaters van Europa. In het binnenland is de vlakte van Stari Grad werelderfgoed. Tegenover de haven van Hvar liggen de Pakleni-eilanden, een archipel van 16 eilanden met dennenbossen en een grillige kust, die de haven beschut en een beschermd landschap vormt; het grootste is Sveti Klement.

Brač is het grootste eiland van Dalmatië (zo’n 396 km²) en de top, Vidova gora (780 m), is het hoogste punt van de Adriatische eilanden. Het kalksteen werd gebruikt voor het paleis van Diocletianus in Split. In het zuiden, zo’n 2 km ten westen van Bol, ligt Zlatni Rat, de „Gouden Hoorn”: een landtong van witte kiezels met dennenbos die het Hvar-kanaal in steekt en waarvan de punt van vorm verandert met wind en stroming (de zuidoostelijke jugo kan hem naar het westen duwen). Hij is beschermd als geomorfologisch verschijnsel en is dankzij de maestral in de middag een bekende windsurfplek.

Ja, het is een van de makkelijkste uitstapjes vanuit Split: Trogir ligt zo’n 27 km naar het westen en het historische centrum, sinds 1997 werelderfgoed, ligt op een eilandje dat via bruggen met het vasteland en met het eiland Čiovo is verbonden. Het staat bekend om zijn romaans-gotische en Venetiaanse architectuur: de kathedraal van Sint-Laurentius uit de 13e eeuw, met het portaal van meester Radovan, en het fort Kamerlengo uit de 15e eeuw vallen op.

Sterk. In de zomer waait meestal in de middag de maestral, een constante westenwind die windsurfers bevoordeelt; de zuidoostelijke jugo en de koude noordelijke bora veranderen de zee snel, en zuidenwinden kunnen de ingang van de Blauwe Grot sluiten. Daarom bepalen de organisatoren de route op de dag zelf en kunnen ze die annuleren of wijzigen als het weer dat vraagt. Raadpleeg de officiële zeeweersvoorspelling en vraag altijd naar het annuleringsbeleid van de gekozen tocht.